- Boilvia, Republika Boliwii, República de Bolivia, państwo położone w środkowej części kontynentu południowoamerykańskiego. Sąsiaduje z Brazylią, Paragwajem, Argentyną, Chile i Peru. Zajmuje powierzchnię 1 098 581 km2.
Stolica państwa, La Paz (1 126 tys. mieszkańców, 1991) - siedziba rządu i prezydenta.
Główne miasta to: Sucre (101 tys., 1991), Santa Cruz (696 tys., 1991), Cochabamba (413 tys., 1991), Oruro (208 tys., 1991), Potosí (120 tys., 1991).
Jest podzielona na 9 departamentów.
Językiem urzędowym jest hiszpański, w użyciu także języki: ajmará i keczua.
Jednostka monetarna: peso boliwijskie = 100 centavos.
Ludność
Jest zamieszkiwana przez 7 500 tys. mieszkańców (1991). Ludność Boliwii tworzą Indianie Keczua i Ajmarowie (42%), Metysi (31%), biali (15%) oraz inne grupy etniczne (12%).
Warunki naturalne
Zachodnia część kraju pokryta jest pasmami górskimi Andów Boliwijskich (Andy) oraz wysoko położonych równin (tzw. Altiplano). 75% ogólnej powierzchni kraju zajmuje rozległa Nizina Boliwijska.
Klimat w Andach zwrotnikowy, a na obszarze Niziny Boliwijskiej podrównikowy. Dobrze rozwinięta sieć rzeczna. Główne rzeki: Mamoré i Beni. Na granicy z Peru, na obszarze Altiplano położone jest jezioro Titicaca.
Szatę roślinną na obszarach górskich tworzą: stepowa formacja jalca oraz charakterystyczna dla Altiplano, półpustynna puna. Powierzchnię Niziny Boliwijskiej zajmują głównie wilgotne lasy równikowe i sawanny.
Historia
Terytorium dzisiejszej Boliwii jest częścią dawnych hiszpańskich posiadłości kolonialnych. Obszary te, na których rozwijała się cywilizacja państwa Inków, włączone zostały przez Hiszpanów (1538) do wicekrólestwa Peru, a w 1776 stały się one częścią nowo utworzonego Wicekrólestwa La Plata. W czasie wojen o niepodległość kolonii hiszpańskich wojska prezydenta ówczesnej Wielkiej Kolumbii S. Bolivara zajęły obszar dzisiejszej Boliwii.
Niepodległość kraju została ogłoszona w 1825. Nowe państwo przybrało swą nazwę na cześć przywódcy walk wyzwoleńczych w Ameryce Łacińskiej S. Bolivara.
Od momentu uzyskania niepodległości była miejscem wielu wojen z sąsiednimi krajami i przewrotów wewnątrz kraju. Wskutek wojny o saletrę (1879-1883) utraciła na rzecz Chile dostęp do wybrzeża Oceanu Spokojnego.
Podczas I wojny światowej zerwała stosunki dyplomatyczne z Niemcami. W 1943 wypowiedziała wojnę państwom koalicji hitlerowskiej. W okresie powojennym następowały częste zmiany władzy i liczne przewroty wojskowe.
Od proklamowania niepodległości w 1825 Boliwia miała ogółem 13 konstytucji. Ostatnia z nich, uchwalona w lutym 1967 obowiązuje do chwili obecnej.
Ustrój polityczny
Republika prezydencka, posiada dwuizbowy parlament.
Gospodarka
Słabo rozwinięty kraj rolniczo-przemysłowy. W sektorze rolniczym zatrudnione jest ponad 42% ludności zawodowo czynnej. Rolnictwo skoncentrowało się w zachodniej części kraju, na obszarach dolin śródgórskich. Główne uprawy to: jęczmień, kukurydza, pszenica, ryż, ziemniaki, trzcina cukrowa, kawa, kakaowiec, bawełna, krzewy kokainowe. Głównymi zwierzętami hodowlanymi w Boliwii są: owce, lamy, alpaki oraz bydło.
Nielegalna uprawa krzewów kokainowych stała się trudnym do rozwiązania problemem w skali całego państwa. Na początku lat 90. wpływy z nielegalnego handlu koką (ok. 1,5 mld dolarów) ponad dwukrotnie przewyższyły legalne dochody Boliwii z eksportu (600 mln dolarów), a sektor kokainowy stał się poważnym pracodawcą, dającym zatrudnienie przeszło 100 tys. osób. Rządowe programy walki z nielegalnymi plantacjami nie przyniosły do tej pory znaczących efektów.
Przemysł
W przemyśle dominujące znaczenie ma wydobycie surowców mineralnych. Eksploatowane są złoża cyny, cynku, ołowiu, wolframu, antymonu, srebra, złota, a także ropy naftowej i gazu ziemnego. Przemysł przetwórczy jest bardzo słabo rozwinięty.
W kraju przeważa drobna produkcja, skoncentrowana przede wszystkim w sektorze lekkim i spożywczym. Eksportuje się głównie surowce, produkty przemysłu wydobywczego: rudy metali, ropę i gaz ziemny (łącznie 66% wartości eksportu), a także produkty rolne (29% wartości eksportu).
Boliwia importuje towary przetworzone, dobra inwestycyjne (43%), artykuły konsumpcyjne (18%) i półprodukty. Główni partnerzy wymiany handlowej to Argentyna, Brazylia i Stany Zjednoczone.
