Republika Hondurasu, República de Honduras, państwo w Ameryce Środkowej, nad Morzem Karaibskim. Obszar 112 088 km2. Graniczy na północnym zachodzie z Gwatemalą, na zachodzie z Salwadorem, na południu i południowym wschodzie z Nikaraguą. Północne granice kraju wyznacza wybrzeże Morza Karaibskiego, na południu posiada dostęp do Oceanu Spokojnego. W Zatoce Honduraskiej (Morze Karaibskie) do Hondurasu należy archipelag Wysp Zatokowych (Islas de la Bahía).
Stolica Tegucigalpa 641 tys. mieszkańców (1991).
Większe miasta (dane z 1991 w tys. mieszkańców): San Pedro Sula 429, La Ceiba 66, Choluteca 65, El Progreso 61, Puerto Cortés 42, Comayagua 32, Tela 28, Siguatepeque 26, Santa Rosa de Copan 21, Danli 20.
Podzielony administracyjnie na 18 departamentów i 1 dystrykt federalny.
Językiem urzędowym jest hiszpański, w powszechnym użyciu znajdują się różne dialekty indiańskie. Język angielski, szczególnie na wybrzeżu, dość dobrze znany.
Waluta narodowa, lempira, dzieli się na 100 centavos.
Ludność
4,7 mln mieszkańców (1991), co daje średnią gęstość zaludnienia 42 osoby/km2. W 1991 w miastach zamieszkiwało 44% ludności. Przeważającą część ludności Hondurasu stanowią Metysi (90%), znacznie mniejsze grupy tworzą Indianie (7%) i Murzyni (2%).
Wybrzeże karaibskie zamieszkują Mulaci i Zambosi posługujący się językiem angielskim, w przeciwieństwie do powszechnie używanego na pozostałych obszarach języka hiszpańskiego. Dominującą wspólnotą wyznaniową są katolicy (85% ogółu społeczeństwa), poza którymi jedyną liczącą się grupę tworzą protestanci (10%).
Średnio co czwarty obywatel Hondurasu jest analfabetą (27%). Przeciętna długość życia mężczyzn 63, kobiet 67 lat.
Warunki naturalne
Większą część powierzchni kraju zajmują Kordyliery (Las Minas) i wyżyny. Pasma górskie mają generalnie przebieg równoleżnikowy, tylko nieliczne szczyty przekraczają 2000 m n.p.m. - najwyższe znajdują się w górach Sierra de Agalta (Culmi, 2590 m n.p.m.) i Sierra Nombre de Dios (Bonito, 2451 m n.p.m.). Większe niziny spotkać można jedynie wzdłuż wybrzeży kraju, na północy i południu nad zatoką Fonseca.
Dobrze rozwiniętą sieć rzeczną tworzą liczne rzeki, nie posiadające jednak większego znaczenia jako szlaki transportowe. Najdłuższe z nich to: Patuca 523 km, Coco (Segovia) 480 km, Ulúa 320 km.
Naturalną szatę roślinną północno-wschodniej części kraju tworzą wilgotne lasy równikowe, obszary górskie i suche porastają lasy sosnowe. Roślinność kotlin śródgórskich i obszarów na południu kraju ograniczona jest do suchych lasów i stepów. Na wybrzeżach spotkać można namorzyny.
Warunki klimatyczne silnie uzależnione od wysokości ponad poziom morza. Na nizinach klimat tropikalny z dużą ilością opadów. Niewielkie roczne amplitudy temperatury. Średnia temperatura stycznia notowana w stolicy (Tegucigalpa) wynosi 19°C, lipca zaś 23°C. Średnia roczna suma opadów 830 mm, występują dwie pory deszczowe, w maju i czerwcu oraz we wrześniu.
Historia
Po przeszło trzystuletnim okresie uzależnienia kolonialnego od Hiszpanii, w 1821 kraj wyzwolił się wchodząc w skład Federacji Ameryki Środkowej. W 1838, po rozpadzie Federacji, proklamowano powstanie niepodległej republiki. W przeciągu całego swojego niepodległego bytu Honduras był bardzo niestabilny politycznie. Od 1838 miało tu miejsce ponad 120 przewrotów i zamachów stanu. Rządy niemal przez cały ten okres znajdowały się w rękach zmieniających się junt wojskowych.
W 1982 władzę w kraju przejął cywilny rząd, wojsko zachowało jednak znaczący wpływ na administrację i policję. W listopadzie 1993 wybory prezydenckie wygrał Carlos Roberto Reina. Nowy prezydent zapowiedział kontynuację liberalnej polityki gospodarczej swego poprzednika, prowadzenie walki z szerzącą się korupcją i ubóstwem.
Jednym z ważniejszych punktów jego programu jest poddanie armii kontroli parlamentu i rozliczenie wojskowych winnych, nagminnemu w kraju, naruszaniu praw człowieka.
Ustrój polityczny
Honduras jest parlamentarną republiką związkową. Głową państwa i szefem rządu jest prezydent wybierany przez przedstawicieli partii, która odniosła sukces wyborczy. Władzę ustawodawczą sprawuje jednoizbowy Kongres Narodowy liczący 128 deputowanych.
Gospodarka
Honduras należy do zacofanych gospodarczo krajów świata, jest jednym z najsłabiej rozwiniętych państw Ameryki Środkowej. Gospodarka narodowa opiera się na rolnictwie, którego produkty dostarczają ponad połowę wpływów z eksportu.
Rolnictwo
Towarowa gospodarka rolna zdominowana jest przez monokulturę bananów. Największe obszary ich upraw znajdują się w dolinach rzek Ulúa i Aguán oraz na wybrzeżu karaibskim. Z myślą o eksporcie uprawia się ponadto kawę, palmę kokosową i tytoń. Na zaspokojenie potrzeb wewnętrznych kraju przeznacza się trzcinę cukrową, kukurydzę, sorgo, rośliny strączkowe, maniok, ryż, pszenicę, ziemniaki oraz bawełnę.
Na obszarach górskich prowadzi się pasterską gospodarkę hodowlaną bydła rogatego. Większa część indywidualnych gospodarstw chłopskich posługuje się archaicznymi metodami uprawy, produkując jedynie na zaspokojenie własnych potrzeb. Wg szacunków z 1992 niemal połowa ludności kraju była niedożywiona. Rząd zapowiedział odejście od popierania eksportowej produkcji bananów i kawy na rzecz podstawowych produktów żywnościowych.
Rolnictwo zatrudnia połowę ludności czynnej zawodowo dając 1/4 produktu krajowego brutto. W słabo rozwiniętym przemyśle dominuje sektor przetwórstwa spożywczego i górnictwo, które dostarcza niewielkie ilości rud cynku i ołowiuoraz złota. Ważnym działem gospodarki narodowej jest eksploatacja lasów, które porastają niemal 1/3 powierzchni kraju. Pozyskuje się w nich cenne gatunki drewna, przede wszystkim mahoń, cedr i orzech.
Dochód narodowy w 1992 wynosił 580 USD na 1 mieszkańca. Do głównych partnerów handlowych kraju zaliczają się Stany Zjednoczone, Niemcy, Japonia. Obroty z zagranicą w 1992 wyniosły: import - 1057 mln USD, eksport 736 mln USD.
Informacje turystyczne
Godne odwiedzenia są m.in. Tegucigalpa, ruiny budowli Majów w Copan, jezioro Yojoa, zatoka Trujillo, Comayagua, Santa Lucia, Valle de Angeles, Ojojona.
